Leita

raf hk.

[skilgr.] Steingerš trjįkvoša, oftast gul, rauš- eša brśnleit, hįlfgagnsę.

[skżr.] Raf var eftirsótt vara į vķkingaöld. Žaš var notaš ķ perlur og ašra skartgripi en einnig smįhluti eins og taflmenn. Raf finnst vķša viš strendur Eystrasalts.

[enska] amber

rask hk.
[skilgr.]  Hvert žaš umrót sem valdiš hefur skemmdum į fornleifum.

[enska] disturbance

raušablįstur kk.
[skilgr.
] Ašferš viš aš vinna jįrn śr mżrarauša.
[skżr.] Ekki er vitaš nįkvęmlega hvernig raušablįstur fór fram.  Žó er ljóst aš  mżrarauša var blandaš saman viš višarkol ķ einhvers konar ofni og kveikt ķ.  Žannig var raušinn bręddur og žį féll til nothęft jįrn sem sķšan var hamraš og smķšaš śr. Tališ er aš raušablįstur hafi aš mestu lagst af į Ķslandi į 15. öld en žį var fariš aš flytja inn jįrn.

[enska] bloomery

raušasmišja kv.

[skilgr.] Mannvirki eša stašur žar sem raušablįstur fór fram.

[skżr.] Jįrnvinnsla er talin hafa lagst af į Ķslandi į 15. öld og er fįtt vitaš um raušasmišjurnar. Af ritheimildum og fornleifum aš dęma hafa smišjurnar oft veriš fjarri bę, nįlęgt hrįefninu, ž.e. mżrarauša og jafnvel skógi til višarkolageršar.  Merki um raušasmišjur eru yfirleitt ašeins gjall į yfirborši, oftast žar sem jaršvegseyšing hefur herjaš į.  Sjį einnig raušablįstur.

[enska] iron smithy

rauši kk.

[skilgr.] Sjį mżrarauši

refagildra kv.

[sh.] tófugildra

[skilgr.] Gildra til aš veiša ķ refi.

[skżr.] Refagildrur eru nokkuš misjafnar aš gerš en oftast grjóthlašnir stokkar eša kassar sem hellur hafa veriš lagšar yfir og grjóti jafnvel hlašiš žar ofan į. Agn var lįtiš inn ķ gildruna og tófan žannig tęld inn en žį lokašist stokkurinn meš žar til geršum lokubśnaši. Įšur en eitur, dżrabogar og byssur uršu algeng fyrirbęri hafa refagildrur lķklega veriš eina vopn manna gegn tófunni.

[enska] fox trap

rekavišur kk.

[skilgr.] Trjįdrumbar sem borist hafa til sjįvar og rekiš meš hafstraumum, ašallega fura og lerki en einnig dįlķtiš af ösp og greni.

[skżr.] Stęrstur hluti ķslensks rekavišar er upprunninn ķ Rśsslandi, helst Sķberķu. Hann hefur borist til sjįvar meš stórfljótum. Rekavišur taldist mešal helstu hlunninda hér į landi, enda veigamikiš bśsķlag. Stundum var hann eini smķšavišurinn og innflutt timbur jafnašist ekki į viš besta rekavišinn. Śr rekaviši voru smķšašir bįtar og żmsir nytjahlutir. Rekavišur er misjafn aš gęšum, sumt śrvals haršvišur en annaš mašksmogiš. Rekavišur er nįttśrulega varinn gegn fśa, enda mettašur af salti eftir volk ķ sjó. Gert var til kola śr rekaviš og sjįst vķša merki um kolagrafir upp af rekafjörum. Reki į Ķslandi er mestur į Vestfjöršum og Noršurlandi.

[enska] driftwood

renna kv.

[skilgr.]  Einhvers konar skora eša stokkur, yfirleitt fremur grunn, sem grafin hefur veriš nišur. 
[enska] channel

ruslalag hk.

[skilgr.] Mannvistarlag sem er samsett śr ösku, beinum og öšrum śrgangi.  Sjį einnig öskuhaugur.

[enska] sheet midden

rśst kv.

[skilgr.] Sjįanlegar leifar af föllnu mannvirki sem hefur haft grjót- eša torfhlašna veggi.

[enska] ruin

ręsi hk.

[skilgr.]  Ręsi er nišurgrafin renna, oft hlašin aš innan og hulin meš flötum hellum, sem ętlaš er aš veita vatni śr hķbżlum manna eša skepnuhśsum.
[enska] drain

 


 © FSĶ
Bįrugötu 3, 101 Reykjavķk l tel: +354-5511033 l fax: +354-5511047 l  fsi@instarch.is